UWV pleit voor het ophogen van uitkeringen: te veel mensen leven onder het sociaal minimum
Te veel uitkeringsgerechtigden moeten volgens het UWV rondkomen van een inkomen onder het bestaansminimum.
Met frases als ‘stevige hervormingen’, ‘complexe regelgeving’ en ‘mensen die zich gezien en gehoord’ moeten voelen, deed het Uitvoeringsinstuut Werknemersverzekeringen (UWV) deze week een opmerkelijke oproep richting het aankomende nieuwe kabinet. De uitkeringsinstantie roept politiek leiders op de uitkeringen te verhogen, de verlofregelingen te vereenvoudigen en de bestaanszekerheid van mensen met een kleine portemonnee te vergroten.
Op dit moment moet een deel van de mensen met een arbeidsongeschiktheids- of Wajonguitkering rond zien te komen van een bedrag dat onder het sociaal minimum ligt, schrijft het UWV aan de Tweede Kamer. Dat bestaansminimum is voor een alleenstaande momenteel zo’n 1473 euro per maand. Sommigen lukt het alleen om met een toeslag vanuit het UWV op het sociaal minimum te komen. Maar, schrijft het UWV, veel van hun cliënten vinden zo’n toeslagaanvraag complex. Of ze vrezen terugvorderingen.
Vooral Wajongers vragen geen toeslag aan
Die huiver lijkt vooral zichtbaar bij mensen die op jonge leeftijd (deels) arbeidsongeschikt raakten en een Wajong-uitkering ontvangen. Zo’n 68 procent van deze Wajongers die recht hebben op een inkomensaanvulling, maakt hier geen gebruik van. Dat blijkt uit recent onderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Het UWV stelt daarom voor op korte termijn de Wajong-uitkering te verhogen tot in ieder geval het sociaal minimum. In de toekomst – over hoeveel jaar precies zegt het UWV niet – moeten ook de andere uitkeringen, zoals de werkloosheidsuitkering en de arbeidsongeschiktheidsuitkering, omhoog. Met als doel dat de toeslag vanuit het UWV op termijn overbodig is, schrijft de instantie.
Het UWV pleit er onder meer ook voor dat verschillende verlofregelingen eenvoudiger worden. Momenteel kunnen ouders voor zes verlofregelingen een beroep doen op het UWV. De instantie wil die regelingen zoveel mogelijk samenvoegen, omdat voor ouders en werkgevers niet altijd duidelijk is wie waar aanspraak op maakt.
Daarnaast ziet het UWV dat een deel van de ouders geen gebruikmaakt van het relatief nieuwe aanvullende geboorteverlof uit angst voor inkomensverlies. De uitvoerder stelt daarom voor om tijdens dit verlof niet 70 procent, maar 100 procent van het laatst verdiende loon uit te keren.
Noodkreet na zorgwekkende rapporten
De noodkreet van het UWV volgt na een reeks van zorgwekkende rapporten over sociale minima. Zo bracht de Algemene Rekenkamer een kleine twee maanden terug een kritisch onderzoek uit over de Wia-uitkering. Uit onderzoek van de Rekenkamer bleek dat het UWV jaarlijks bij 1 op de 20 mensen met zo’n arbeidsongeschiktheidsuitkering geld terugvorderde. Deze mensen hadden dan volgens de instantie een te hoge uitkering ontvangen. Gemiddeld moesten zij het UWV zo’n 2000 euro terugbetalen.
In juni vorig jaar riep de Commissie Sociaal Minimum op tot het verhogen van het bestaansminimum van mensen met een laag inkomen. Die komen maandelijks tot een paar honderd euro tekort. Vooral mensen in de bijstand kunnen nauwelijks het hoofd boven water houden. En uit onderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie bleek in oktober dat een behoorlijke groep uitkeringsgerechtigden die recht heeft op een toeslag van het UWV daar geen gebruik van maakt. Met als gevolg dat ook zij moeilijk rondkomen.
De grote gemene deler van die onderzoeken: sociale zekerheidswetten pakken op cruciale momenten niet uit zoals ze bedoeld zijn. Dat lag in het geval van de Wia voor een groot deel aan het tekort aan verzekeringsartsen bij het UWV, schreef de Algemene Rekenkamer in het verleden. Maar die onbedoelde effecten hebben ook te maken met een gebrek aan duidelijkheid vanuit de Tweede Kamer en het kabinet, schrijft de Rekenkamer in haar meest recente onderzoek. Die nemen in hun beleidsplannen wel de woorden ‘menselijke maat’ op, maar geven door hun weinig concrete invulling amper richting aan uitvoerders als het UWV.
Bron: https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/uwv-pleit-voor-het-ophogen-van-uitkeringen-te-veel-mensen-leven-onder-het-sociaal-minimum~bdc9bd37/
