Fiscus gaat voorlopig niet via verzekeraars achter zwart geld aan
De Belastingdienst gaat in 2025 nog niet bij verzekeraars zwart geld van letselschadeslachtoffers achterhalen. Wel geven zij aan de mogelijkheid nog verder te onderzoeken. Dat blijkt uit stukken van de fiscus die vrijkwamen na een WOO-verzoek. Daaruit blijkt verder dat het gaat om honderden gevallen per verzekeraar per jaar.
De documenten heeft het ministerie van Financiën na een verzoek op grond van de Wet open overheid (Woo) openbaar gemaakt. Vorig jaar kwam naar buiten dat de Belastingdienst begin dit jaar bij verzekeraars wilde gaan navragen aan welke letselschadeslachtoffers een uitkering is betaald waarbij ook niet aan de fiscus opgegeven inkomsten zijn betrokken. De meningen waren verdeeld of zo’n verzoek juridisch houdbaar was.
Hoge Raad: ook zwart geld is inkomen
Een val van een ladder staat aan de basis van de kwestie: het overkwam een ZZP’er die bij een school camera’s en schotelantennes aan het ophangen was. De school was aansprakelijk en een accountant maakte voor verzekeraar Achmea een rekensom. Het inkomen van de man kwam uit op ruim € 10.000 per jaar. Maar dat was gerekend zonder de omzet die buiten de belastingaangifte was gehouden, zo bracht de man zelf naar voren. Hij had nog voor € 40.000 aan zwarte inkomsten, zo bleek. Inkomen uit onrechtmatig belang en dus geen grond voor een uitkering, vond Achmea, maar het gerechtshof dacht er anders over. De rechter vond dat ook de zwarte inkomsten meegeteld moesten worden bij de letseluitkering. “Handhaving van de belastingwetgeving is voorbehouden aan de Belastingdienst en het openbaar ministerie”, aldus het hof. De zaak liep uiteindelijk tot aan de Hoge Raad. Die oordeelde hetzelfde.
Handhavingsregie
De Belastingdienst las het ook en zag bij aansprakelijkheidsverzekeraars een mooie nieuwe ingang om zwart geld op te sporen. Intern werd in 2023 al door de Unit Financiële Instellingen navraag gedaan. De fiscus wilde een schatting van het aantal gevallen waarin zwart geld in een letseluitkering moest worden betrokken en om hoeveel geld het dan ging. “Ik vraag u deze informatie voor mijn afweging of en in hoeverre de Belastingdienst hier aandacht aan wil/moet besteden (handhavingsregie)”, schrijft de functionaris, die ook de tip krijgt om met het Verbond contact op te nemen. “Bij ons bestaat de behoefte om hier wat mee te doen. Een mogelijkheid is het uitvragen van informatie bij de grote verzekeraars, met als doel die informatie op te werken tot (interne) signalen.”
Een andere collega laat weten: “Ik denk op zich dat het wel kan binnen de bestaande regelgeving, maar gezien het ‘huidig tijdsgewricht’ zou ik heel voorzichtig zijn. Vooral omdat je geen idee hebt om wat voor (mogelijk schrijnende) gevallen het gaat.”
Brief gestuurd aan verzekeraars
In de uitspraak van het hof lezen de functionarissen dat verzekeraars die zwart geld vergoeden, geen melding van ongebruikelijke transacties hoeven te doen. Dat was dus geen mogelijkheid om achter zwartwerkende letselslachtoffers te komen. De fiscus overwoog om begin dit jaar bij verzekeraars te gaan opvragen wat zij aan ‘zwart-gelduitkeringen’ hebben gedaan over 2024. Daarover is februari vorig jaar al een brief gestuurd aan verzekeringsmaatschappijen.
AVG
Het Verbond kwam vervolgens met een aantal bedenkingen: zo zou de informatie moeilijk boven tafel te krijgen zijn. Bovendien is een algemeen verzoek naar aanleiding waarvan persoonsgegevens worden verwerkt, strijdig met de AVG. “Problematisch is verder dat het hier lijkt te gaan om persoonsgegevens die kunnen leiden tot een fiscaal(straf)rechtelijke vervolging of boete met punitief karakter.”
Het Verbond wees er ook op dat de afhandeling van letselschade vaak meerdere jaren in beslag neemt en dat uitkeringen en voorschotten vaak in delen worden betaald, wat het lastig maakt om te bepalen wanneer welk deel van de uitkering dan betrekking heeft op zwart geld.
Enkele honderden gevallen per verzekeraar
Tijdens een overleg in juni vorig jaar gaf het Verbond in overleg met de fiscus aan dat zwarte inkomsten van beperkte omvang “met regelmaat” spelen. Grotere bedragen zijn zeldzaam. Uit de correspondentie blijkt ook dat het vermoeden is dat het om enkele honderden gevallen per verzekeraar per jaar gaat. Daarbij komt het proportionaliteitsaspect om de hoek kijken: “Als de Belastingdienst slechts de tien grootste (vermoedelijke) zwartverdieners gaat aanpakken, staat dat dan in verhouding tot de inspanning die de verzekeraar moet verrichten om de informatie te verstrekken?”
Een discussiepunt is ook hoe de geheimhoudingsplicht van letseladvocaten doorwerkt in de beoogde operatie: kan de fiscus die omzeilen door de informatie dan maar bij de verzekeraar te vergaren? Daar komt de Belastingdienst intern niet helemaal uit. Wel zou een uitkeringsontvanger moeten kunnen voorzien dat als hij zwart inkomen meldt bij de verzekeraar, de fiscus mogelijk geïnteresseerd kan zijn in die informatie, zo vindt de fiscus.
Nog te veel vraagstukken, wel onderzoek
Uiteindelijk blijkt het plan al in september vorig jaar voorlopig op de plank te zijn gelegd. “De Belastingdienst constateert op basis van haar interne analyse dat er nog te veel vraagstukken onbeantwoord zijn om het voornemen zoals dat is gedeeld in 2025 ten uitvoer te kunnen brengen.” Met name informatie met terugwerkende kracht opvragen zou juridisch moeilijk liggen. “Wel zal de Belastingdienst verder onderzoeken wat de juridische mogelijkheden zijn om informatie over de uitkering van fiscaal niet verantwoorde inkomsten in de toekomst op te halen, mits dit conform de eisen is van de AVG. […] Samengevat is de uitkomst van het overleg dan ook dat de Belastingdienst nog geen uitvoer zal geven aan het in de brief geuite voornemen.”
Bron: https://www.amweb.nl/
